Tôi sẽ giải thích cho bạn về phương pháp mài kính thủ công có sử dụng “dưỡng” (dưỡng mẫu) – một kỹ thuật phổ biến trước đây và vẫn được áp dụng trong một số trường hợp đặc thù hiện nay.

DƯỠNG MẪU (DƯỠNG LÓT) TRONG MÀI KÍNH THỦ CÔNG LÀ GÌ?

Trong mài kính thủ công, “dưỡng” (hay dưỡng lót, dưỡng mẫu) là một miếng mẫu bằng nhựa hoặc kim loại có hình dạng chuẩn của mắt gọng kính. Nó đóng vai trò như một “khuôn mẫu” để căn chỉnh tròng kính trước khi mài .

QUY TRÌNH MÀI KÍNH THỦ CÔNG BẰNG DƯỠNG

Bước 1: Lấy dưỡng từ gọng kính

  • Thợ kính tháo rời mắt gọng và lấy miếng dưỡng nhựa có sẵn trong gọng (gọng kính thường có sẵn dưỡng mẫu khi mua)

  • Nếu gọng không có dưỡng, phải tạo dưỡng bằng cách cắt miếng nhựa theo form gọng

Bước 2: Căn chỉnh thông số trên dưỡng

  • Xác định tâm đồng tử trên dưỡng

  • Đánh dấu vị trí tâm quang học theo độ số của khách

  • Khoan lỗ nhỏ tại vị trí tâm để làm điểm căn cứ

Bước 3: Định vị tròng kính

  • Đặt dưỡng lên tròng kính thô

  • Căn chỉnh sao cho tâm quang học của tròng trùng với vị trí đã đánh dấu trên dưỡng

  • Dùng bút dạ quang đánh dấu hoặc đinh vít cố định tạm thời

Bước 4: Cắt phá (cắt thô)

  • Dùng dao cắt kính (dao kính) cắt theo form dưỡng, chừa lại khoảng 1-2mm so với đường dưỡng

  • Bẻ kính theo đường đã cắt

Bước 5: Mài tinh bằng máy mài thủ công

  • Đây là bước quan trọng nhất khi dùng dưỡng

  • Cách thực hiện:

    • Gắn dưỡng lên trục máy mài (dưỡng sẽ quay theo trục)

    • Đưa tròng kính áp sát vào dưỡng đang quay

    • Tròng kính sẽ được mài theo đúng form của dưỡng

Bước 6: Mài hoàn thiện cạnh

  • Dùng đá mài mịn hơn hoặc giấy nhám nước để làm mềm cạnh

  • Vát mép nhẹ để lắp vào gọng không bị cộm

ƯU NHƯỢC ĐIỂM CỦA PHƯƠNG PHÁP NÀY

Ưu điểm:

  • Không phụ thuộc vào máy mài tự động đắt tiền

  • Phù hợp với các gọng kính có form dáng đặc biệt, không chuẩn

  • Thợ lành nghề có thể tạo độ chính xác cao

Nhược điểm:

  • Tốn thời gian hơn so với máy tự động

  • Yêu cầu tay nghề cao, người mới dễ bị mẻ, vỡ kính

  • Khó kiểm soát độ chính xác tuyệt đối với kính loạn cao

  • Dưỡng có thể bị mòn sau nhiều lần sử dụng

LƯU Ý KHI MÀI KÍNH THỦ CÔNG

  1. Luôn mài có nước: Giúp giảm nhiệt, tránh nứt kính và hạn chế bụi

  2. Không tì mạnh: Gây mẻ cạnh hoặc nứt kính

  3. Làm kỹ phần góc: Góc kính dễ bị sứt mẻ nhất

  4. Kiểm tra liên tục: Trong quá trình mài, cần ướm thử vào gọng nhiều lần để tránh mài quá tay

Hiện nay, các cửa hàng kính mắt hiện đại đã chuyển sang máy mài tự động vì độ chính xác cao, nhanh và ít rủi ro hơn . Phương pháp dùng dưỡng thủ công chỉ còn được áp dụng trong các tiệm kính nhỏ hoặc với những form gọng đặc biệt mà máy không có dữ liệu.